Đạm (Protein) trong sữa và hệ tiêu hóa của trẻ

tre em

Trẻ em và trẻ sơ sinh khi uống sữa thường hay xảy ra dấu hiệu nôn, trớ. Nôn là hiện tượng sữa hay thức ăn trong dạ dày bị tống ra khỏi cơ thể do sự co bóp dạ dành và của cơ hoành thành bụng. Trớ là dấu hiệu bị ợ ngược do thức ăn đi qua chỗ hẹp không xuống được gây cảm giác khó nuốt.

Đối với trẻ em còn bú sữa thì hiện tượng nôn, trớ thường xảy ra do thành phần đạm (protein) trong sữa khó hấp thu so với hệ tiêu hóa của bé. Thành phần đạm sữa khó hấp thu do cấu trúc protein trong sữa lớn cần nhiều thời gian để phân giải. Ngoài ra còn do mẹ cho bé bú một lượng sữa lớn hơn nhiều hơn so với độ hấp thu của trẻ hay trẻ nuốt quá nhiều không khí trong khi bú hoặc ăn.

Để giải quyết vấn đề thường thì các bà mẹ nên nghiên cứu kỹ cách thức cho con bú như bế để đầu bé cao hơn thân khi đang bú sữa mẹ, chú ý lượng sữa chảy ra khỏi bình không quá nhiều khi trẻ đang bú, không quấn tã quá chặt, cho trẻ mặc quần áo rộng rãi thoáng khí.

Trước khi viết bài này có một mẹ đã hỏi về việc protein trong sữa dê nhiều hơn hẳn sữa bò vậy thì có khiến cho trẻ dễ gặp dấu hiệu nôn trớ hay ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ khi phải làm việc nhiều để tiêu hóa lượng protein này hay không?

Câu trả lời là không vấn đề gì. Sữa dê ở các nước được xem là loại sữa thay thế tốt nhất cho sữa mẹ vì một số tương thích về dinh dưỡng và tính năng cơ bản của sữa mẹ. Các khối protein được hình thành do tác động của axit dạ dày lên sữa dê nhỏ và nhẹ hơn nhiều so với sữa bò làm cho protein dễ dàng và nhanh chóng tiêu hóa. Về lý thuyết, Protein tiêu hóa nhanh hơn thông qua dạ dày là một lợi thế cho trẻ sơ sinh và trẻ em thường hay bị nôn khi uống sữa bò. Ngoài ra, sữa dê chỉ chứa một lượng rất nhỏ protein casein gây dị ứng, alpha-S1 được tìm thấy trong sữa bò.

Vì sao sữa dê tốt cho trẻ

Sữa dê được sử dụng rất phổ biến tại nhiều nước, nhưng ở Việt Nam dường như người tiêu dùng chưa nhận thức được hết công dụng của nó. Thực tế, giá trị dinh dưỡng của sữa dê rất tốt, đặc biệt tính năng dễ dung nạp, dễ tiêu hóa. Sữa dê còn phù hợp với một số trường hợp bị dị ứng sữa bò.

Thành phần quan trọng trong sữa dê

– Chất béo: Một trong những khác biệt cơ bản giữa sữa dê và sữa bò là cấu trúc và thành phần chất béo: do kích thước hạt béo của sữa dê nhỏ hơn nên sữa dê dễ tiêu hóa và dễ hấp thụ. Đồng thời, hàm lượng các acid béo chuỗi trung bình trong sữa dê cao hơn – chính các acid béo này sẽ được hấp thụ và chuyển hóa nhanh thành năng lượng cung cấp cho cơ thể.

– Protein: Trong sữa dê chứa ít alpha-s1-casein hơn – đây là thành phần dễ gây dị ứng. Sữa dê còn có hàm lượng các acid amin thiết yếu cao hơn như: tryptophan, lysine, valine… Đây là các acid amin thiết yếu mà cơ thể người không tự tổng hợp được.

– Vitamin và khoáng chất: Sữa dê chứa đầy đủ vitamin và khoáng chất như sữa bò. Tuy nhiên, hàm lượng khoáng như Ca, P, Mg, Fe, Cu, Zn của sữa dê lại cao hơn.

Hướng dẫn làm Phomat từ sữa dê đơn giản (goat cheese)

Ngoài việc sử dụng phụ gia chuyên cho làm phomat (cheese) ở bài viết này chúng ta sẽ sử dụng nước chanh để thực hiện.

  • Thành phần:

1l sữa dê thanh trùng

1/3 chén nước cốt chanh

  • Dụng cụ:

1 nồi inox (có thể thay bằng thủy tinh, sứ)

1 nhiệt kế (nếu có)

1 miếng vải trắng mỏng gấp đôi đặt trên một tô lớn (nồi, hay gì đó tương tự). Miếng vải phải lớn hơn miệng nồi để có thể túm cột sữa vào trong.

1 muôi cán dài (vá inox, gỗ)

  • Thực hiện

Đun sữa đến khoảng 80-85 độ C hoặc khi sữa hơi lăn tăn khói tắt bếp.

Cho nước chanh vào sữa và khuấy đều. Để nguội

Khoảng 15′- 20′ khi sữa đông đặc và tách nước như hình dưới

phomai dê 1

Đổ sữa đông vào nồi đã bọc 2 lớp vải mỏng ở trên, túm mảnh vải và treo vắt lên trên để nước thoát ra ngoài

phomai dê

Sau 1-2h lấy túi vải xuống và ta đã có 1 chén phomat dê thành phẩm để sử dụng

phomai dê 2

Để sử dụng ta có thể cho vào một tí muối vừa ăn, một ít gia vị tùy thích, có thể ăn không hoặc sử dụng kèm với các thức ăn khác như bánh mỳ, cháo, bánh. Phần chưa sử dụng hết có thẻ để vào hộp kín hoặc quấn giấy bạc gói lại để ngăn mát tủ lạnh sử dụng trong 1 tuần.

Lưu ý: Nếu muốn phomat mềm dẻo hơn thì lần sau có thể bớt thời gian rút nước lại một tí.

Những điều chưa biết về sữa tươi. Cách phân biệt sữa dê tươi với sữa bò tươi

Sử dụng sữa tươi hàng ngày đã trở thành nhu cầu không thể thiếu của người Việt. Ngày xưa với việc xem sữa chỉ là thức uống bổ sung chỉ dành cho “người giàu” cộng với nguồn cung cấp sữa trên thị trường còn hiếm và ít ỏi. Với việc phát triển dần lên do kiến thức về sữa nhiều hơn từ thời mà sữa đặc có đường dường như là rất bổ dưỡng, mỗi sáng cứ phải pha một cốc sữa đặc nghi ngút khói là cảm thấy cơ thể được bố sung thật nhiều dinh dưỡng, dễ thấy nhất là trên đầu giường người bệnh lúc nào cũng có mấy hộp sữa đặc với cam tươi (dù là sự kết hợp này ko được khoa học cho lắm ^^!); Rồi đến thời sữa bột chiếm ngôi vị cao, nhà nhà đua nhau mua sữa bột của các nhãn hiệu trong nước có, ngoài nước có, với những lời quảng cáo từ nhà phân phối là được bổ sung thêm chất, thêm vitamin… Và dần mọi người bắt đầu phát hiện ra món sữa tươi, ban đầu có lẽ nên gọi nó là sữa nước, một loại sữa được pha ra từ sữa bột kèm thêm một số thành phần ổn định sữa, sau khi báo chí vào cuộc và mọi người biết đến loại sữa nước được pha từ sữa bột kèm theo một ít sữa tươi và nước… Bây giờ là thời kỳ của sữa thanh trùng, loại sữa được xem là “sữa” nhất vì được nhà sản xuất đảm bảo là chỉ dùng sữa tươi và xử lý nhiệt. Người tiêu dùng chỉ có thể nghe và tin đôi khi hơi nghi ngờ nhưng dù sao thì thị trường sữa trong nước cũng đã tiến đến một bước mới.

Bài viết này trả lời về một số vấn đề nhiều người chưa rõ về sữa.

– Sữa thanh trùng là gì? tại sao lại nói sữa thanh trùng tốt hơn sữa tiệt trùng?

Sữa thanh trùng là sữa tươi được gia nhiệt đến 70-90 độ C và làm lạnh nhanh, nhờ đó giữ được đa số các thành phần dinh dưỡng và đồng thời cũng xử lý được một phần vi khuẩn có trong sữa. Sữa thanh trùng có độ bảo toàn dinh dưỡng cao hơn sữa tiệt trùng. Sữa tiệt trùng là sữa được gia nhiệt đến 130 độ C, ở nhiệt độ này vi khuẩn được xử lý gần hết nhưng nhược điểm là các khoáng chất và vitamin cũng mất đi gần hết, sữa bảo quản được lâu và thường được bổ sung thêm chất gì đó.

– Sữa tươi có thể pha nước không? làm sao để phân biệt?

Sữa tươi hoàn toàn có thể pha nước, thường thì chỉ có thể phân biệt khi sữa còn chưa xử lý vì nước trên bề mặt sữa, thường thì chỉ có nhà nghề thật sự mới có thể nhìn ra.. Nhìn bằng mắt thường thật sự rất khó phân biệt. Thường thì phân biệt bằng độ béo, đặc của sữa khi uống.

– Làm thế nào để phân biệt sữa tươi và sữa nước pha từ sữa bột ( Sữa hoàn nguyên)?

Đối với sữa hộp đã qua quá trình đồng hóa thì thật sự chỉ có những người từng nếm qua sữa tươi mới có thể phân biệt được mùi vị khác nhau giữa sữa bột và sữa tươi. Còn đối với các loại sữa tươi được rao bán trên thị trường ngoài không thông qua các quá trình xử lý đóng hộp rất dễ phân biệt vì chỉ cần 1 thời gian để lạnh sẽ thấy được lớp váng béo nổi trên bề mặt sữa do sữa chưa được đồng hóa.

– “Đồng hóa” là gì? 

Đồng hóa sữa là quá trình sử dụng lực li tâm làm cho cấu trúc các hạt béo trong sữa bị đánh vỡ từ đó không có sự gắn kết với nhau tạo nên váng béo. Sữa đồng hóa không được sử dụng trong quá trình làm bơ. Sữa chưa được đồng hóa để ổn định càng lâu thì lượng chất béo gắn kết nổi trên bề mặt càng nhiều. Đôi khi có thể đóng lại thành lớp bơ lớn (thời gian chờ khoảng 3-5 ngày, ít hơn thì lớp váng mỏng hơn). (Giờ thì dễ phân biệt sữa tươi mua ngoài có thực sự là sữa tươi hay sữa tươi pha nước nhiều hay ít rồi nhé :))

– Sữa đặc là gì? tại sao sữa đặc không tốt như các loại sữa khác?

Sữa đặc là loại sữa được cô đặc với đường và một số loại phụ gia. Để dễ hình dung có thể tưởng tượng sữa là một loại thực phẩm dễ thấy như cá. Sữa tươi sống giống là cá sống có thể chế biến thế nào tùy thích, sữa thanh trùng là loại cá khô một nắng, sữa tiệt trùng là cá khô, sữa đặc là cá rim. Sữa đặc có thể làm từ hay sữa tươi, sữa hoàn nguyên đều được, thành phần sữa trong sữa đặc không nhiều khi pha ra, cộng với việc xử lý lâu làm cho dinh dưỡng cũng không còn là bao.

– Sữa dê khác sữa bò như thế nào?

Về mùi vị: Sữa dê có mùi khác với sữa bò. Mùi đặc trưng của sữa bò có thể dễ phân biệt đối với nhiều người vì đó là mùi bơ mà mình thường ăn. Sữa dê không thơm như mùi bơ, có thể gây khó chịu đối với một vài người.

Về màu sắc: Sữa dê có màu trăng toát như màu giấy trắng, sữa bò có màu vàng ngà hơn. Rất dễ phân biệt nếu để 1 ly sữa bò và sữa dê cạnh nhau.

Về độ béo: Sữa dê để lạnh có sự sánh đặc hơn sữa bò để lạnh. Lớp váng béo của sữa dê cũng dày hơn và dễ đóng váng hơn.

– Sữa dê có thể pha sữa bò không? làm thế nào để phân biệt?

Sữa dê có thể pha với sữa bò nhưng thường sử dụng để chế biến thành sản phẩm nào đó, hay để thay đổi khẩu vị. Mùi sữa dê khác với sữa bò nên khi trộn lẫn không thể có được mùi sữa dê đặc trưng được. Về màu sắc cũng có sự khác biệt vì 2 màu sữa khác nhau. Đối với một số người chưa từng sử dụng qua sữa dê có thể phân biệt sữa dê pha với sữa bò chưa đồng hóa bằng váng béo trên bề mặt sữa. Váng béo của sữa bò có màu vàng và sữa dê có màu trắng toát. Cả hai loại sữa pha với nhau sẽ có lớp váng nổi 2 màu.

– Tại sao uống sữa hay bị đau bụng?

Người Việt mình hay có thói quen uống sữa thay bữa ăn hay uống trước bữa ăn. Ngày xưa sữa đặc hay sữa bột (dạng sữa bổ sung) sử dụng như thế có thể được, chỉ có những người bao tử yếu mới gặp. Đối với sữa tươi hàm lượng béo cao, sử dụng khi đang đói sẽ tạo ra kết tủa làm cho đầy hơi, đau bụng, có người còn tiêu chảy.

Trên đây là một số câu hỏi về sữa. Người đọc có thể hỏi thêm những thắc mắc về sữa bằng cách comment phía bên dưới. Những câu hỏi hay sẽ được trích dẫn lên trên cho mọi người có thể hiểu thêm những kiến thức về sữa.🙂

Làm kem dưỡng da từ tinh dầu và sữa dê

Sữa dê chứa nhiều vitamin và khoáng chất cùng với thành phần chất béo sữa dễ thẩm thấu giúp da nhanh chóng nhận được các dưỡng chất từ sữa. Sử dụng sữa dê trong các mỹ phẩm làm đẹp đang là xu hướng của các bạn gái mong muốn có làn da đẹp bằng các liệu pháp thiên nhiên không gây hại cho làn da và để lại biến chứng sau này. Kem dưỡng từ sữa dê giàu protein và các vitamin A, D giúp thúc đẩy làn da tăng cường độ dẻo dai và mạnh khỏe cho làn da. Ngoài ra, axit lactic trong sữa dê có tác dụng tẩy tế bào chết nhẹ nhàng giúp phục hồi và làm trẻ hóa làn da, kết hợp với tinh dầu thiên nhiên giúp thư giãn, bổ sung dưỡng chất thiết yếu cho da. Kem dưỡng da này có tác dụng đặc biệt cho làn da nhạy cảm, da khô, nức nẻ. Rất thích hợp cho mùa đông.

Chuẩn bị:

1 chén lớn sữa dê tươi nguyên chất

3 muỗng canh dầu cọ (có thể thay bằng dầu dừa) tinh luyện

2,5 muỗng canh sáp ong

3 muỗng canh dầu hạnh nhân

3 muỗng canh dầu hạt bí

1 muỗng canh dầu bơ

4-6 giọt tinh dầu (tùy thích như lavender, begamot, phong lữ, hoa hồng, hoa nhài,…)

Thực hiện:

Bước 1: Đun chảy sáp ong với dầu cọ trong một nồi inox nhỏ (sử dụng lửa nhỏ)

Bước 2: Nhấc nồi ra khỏi bếp và cho tiếp 3 muỗng canh dầu hạnh nhân, 3 muốn canh dầu hạt bí, 1 muỗng canh dầu bơ và trộn đều.

Bước 3: Thêm 4-6 giọt tinh dầu tùy ý thích để tạo mùi thư giãn và tăng cường độ ẩm.

Bước 4: Cho hỗn hợp trên vào máy xay sinh tố, hay cho vào bowl sử dụng máy đánh trứng. Đổ từ từ sữa dê ấm vào hỗn hợp và đồng thời đánh ở tốc độ thấp đến khi hỗn hợp quyện đều như kem.

Cho kem dưỡng vào hũ thủy tinh đậy kín bảo quản tủ lạnh để sử dụng dần. Nên sử dụng trong vòng 2 tuần lễ.

 

Ghi chú: Các loại dầu nền bên trên có thể thay thế cho nhau, có thể bớt 1 hoặc 2 loại dầu nền và thay thế bằng dầu khác với lượng tương ứng.